အရှင်ဂေါတမ ကျွန်တော်မျိုးတို့ နေထိုင်ရာအရပ်သို့ ရောက်လာသမျှသော ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်ဟူသမျှ တို့သည် ဘာသာတရားများကို ဟောပြောကြပါတယ်။ ပြောဆိုရာတွင်  အယူဝါဒဟူသမျှတို့တွင် ငါတို့၏ အယူဝါဒသည် အကောင်းဆုံး၊ သူရဲ့အယူဝါဒသည် အကောင်းဆုံးစသောအကြောင်းအရာတို့နှင့် ဟောပြောလေ့ ရှိကြပါသဖြင့် ကျွန်တော်မျိုးတို့မှာ မည်သည့် အယူဝါဒ အကျင့်အကြံဟာ ကောင်းကြောင်းကို မဆုံးဖြတ်နိုင် ဖြစ်နေကြပါသည် ဘုရား " ဟု လျှောက်ထားကြရာ ဘုရားရှင်က သူ၏ ဝိဘဇ္ဇ ဝေဖန်ပိုင်းခြားပြီးမှ ယုံကြည်ရသော ဝါဒကို ယခုကဲ့သို့  ဟောကြားတော်မူ ပါသည်။

"ကာလမအနွယ် အမျိုးသားတို့ ၊ သင်တို့သည် အယူဝါဒတစ်ခုကို

၁။ အဆင့်ဆင့် ပြောဆိုလာခဲ့တဲ့ ရှေးစကားကြားရုံမျနဲ့လဲ ဝါဒတစ်ခု လက်မခံလိုက်နဲ့ဦး ၊
၂။ အစဉ်အဆက်က ကျင့်သုံးလာတဲ့ ဓလေ့ထုံးစံအားလုံးလဲ မှန်တယ်လို့ သိမ်းကျုံး လက်မခံလိုက်နဲ့ ဦး ၊
၃။ သူတစ်ပါးပြောတိုင်းလဲ မစုံစမ်းမဆင်ခြင်ဘဲ လက်မခံလိုက်နဲ့ဦး ၊
၄။ စာနဲ့ရေးသားတိုင်းလဲ အားလုံးမှန်ပြီလို့ လက်မခံလိုက်နဲ့ဦး ၊
၅။ မိမိတွေးတောကြံဆလို့ ပေါ်လာတဲ့ မိမိရဲ့ အတွေးအကြံတွေ အားလုံးမှန်ပြီလို့ လက်မခံလိုက်နဲ့ဦး ၊
၆။ မှီရာနည်း နိဿယတွေရှိသားပဲဆိုပြီး အဲဒီနည်းတွေကို မှန်ပြီလို့ လက်မခံလိုက်နဲ့ ဦး ၊
၇။ မိမိ အကြံအစည် အတွေးအခေါ်ကို မိမိဘာသာအကြောင်း အထောက်အထားပေးပြီး ခိုင်လုံလှပြီလို့ မယူလိုက်နဲ့ဦး ၊
၈။ မိမိကြိုတင်စဉ်းစား တွေးတော လက်ခံထားသော အယူအဆနှင့် တစ်စုံတစ်ယောက် ဟောပြောချက်၊ ရေးသားချက်၊ အယူအဆတို့ ကိုက်ညီပါပေတယ်ဆိုပြီး လက်မခံလိုက်နဲ့ ဦး ၊
၉။ ထင်ရှားကျော်ကြားပြီး လူအများလေးစားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးပြောတဲ့ စကားပဲဆိုပြီးတော့လဲ လက်မခံလိုက်နဲ့ ဦး ၊
၁၀။ ငါတို့လေးစားတဲ့ ငါတို့ဆရာ့စကား ဆိုပြီးတော့လဲ အပြီးသတ် လက်မခံလိုက်နဲ့ ဦး ။


ကောင်းဆိုးနှစ်ဖြာ ခွဲခြားပါ


ကာလာမတို့ - ဤတရားကား စက်ဆုပ်ဖွယ် တရားတို့ပါတကား ၊ ဤအကျင့်တို့ကား မကောင်းသော အကျင့်တို့ပါတကား ၊ ဤအကျင့်တို့ကား သူတော်ကောင်းများ ကဲ့ရဲ့သော အကျင့်ပါ တကားလို့ သင်တို့ကိုယ်တိုင် ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့သိနိုင်ကြသားပဲ။
အဲဒီလို သိတဲ့အခါ အဲဒီမကောင်းတဲ့ အကျင့်တရားတွေကို ပယ်လိုက်ကြ၊ စွန့်လိုက်ကြရုံပဲပေါ့။ အဲဒီအကျင့် တစ်စုံတစ်ခုကို ကျင့်လို့ အကျိုးမဲ့ ဖြစ်မယ်၊ ဆင်းရဲမယ်ဆိုရင် ဘာပြုလို့ကျင့်နေရမှာလဲ၊ ပယ်လိုက်ကြပေါ့။
ကာလာမတို့ - သင်တို့သည် သင်တို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်ဖြင့် ''ဤအကျင့်တရားတို့ကား အပြစ်ကင်း၍ သန့်ရှင်းသောတရားများ ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ဖြစ်၍ ပညာရှိ သူတော်ကောင်းများ ချီးမွမ်းသော အကျင့်တရားတွေပဲလို့ သိသောအခါ ဒီအကျင့်တရားမျိုးကို လိုက်နာကျင့်သုံးကြပေါ့။ သင်တို့ ကိုယ်တိုင် ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ သိနိုင်ကြသားပဲ။ ဘာပြုလို့ မျက်စိမှိတ်နေကြတာလဲ။ ကိုယ်ပိုင် ထားသောစိတ်၊ စေတသိက်တို့ရဲ့ ထက်မြက်လှစွာသော စွမ်းရည်သတ္တိတွေကို အသုံးချလိုက်ကြပါ''
ဤသုတ္တန်လာ ဗုဒ္ဓ၏မိန့်ခွန်းသံများဟာ ဘာသာရေးမှာ မျက်စိမှိတ်နေကြတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို မျက်စိပွင့်စေတဲ့ စွမ်းအားတစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်မှု၌ တွေဝေငေးငိုင်နေသူတွေကို ကြည်လင် တက်ကြွလာစေတဲ့ မိန့်ခွန်းတော်များလဲ ဖြစ်ပါတယ်။
(၂၇-၁၀-၉၇ ရက်နေ.ထုတ် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ တွင်ပါရှိသော စုဆောင်းတင်ပြသူတစ်ဦး၏ ဗုဒ္ဓဝါဒသည် Religion မဟုတ်ပါ ဆောင်းပါး မှဖော်ပြပါသည်။)

စကားကြီး ၁၀-မျိုး
စကားပြောဆိုရာ၌ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာစေရန် စကားပြောနည်း ၁၀-မျိုးကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသည်၊ မြန်မာလူမျိုးတို့က စကားကြီး ၁၀-မျိုးဟု ခေါ်ဆိုကြသည်၊ ယင်းစကားကြီး ၁၀-မျိုး၏ အမည်ကို မုန်တိုင်ပင် ဆရာတော်က မှတ်သားရလွယ်ကူစေရန် သုံးပုံတံချူကျမ်း၌ အောက်ပါအတိုင်း လင်္ကာစီထားပါသည်။


၁။ ရေကူး ညာတင်
၂။ ကောက်ပင် ရိတ်လှီး
၃။ ရေစီး ဖောင်ဆန်
၄။ အိုးတန် ဆန်ခပ်
၅။ ဆီပွတ် ကျည်ပွေ့
၆။ ဆင်ဝှေ့ ရန်ရှောင်
၇။ တောင်သူ ယာခုတ်
၈။ ကြက်ဆုတ် ခွပ်ပြစ်
၉။ ရေစစ်သည့်အင်
၁၀။ ခက်တင် မောင်းနင်း အခြင်းဆယ်ပါး ဤစကားကို မှတ်သားဝမ်းတွင်း လေ့စေမင်း။


၁။ ရေကူးညာတင် ပြောနည်း
မြစ်တဘက်မှ လိုရာဆိပ်ကမ်းသို့ ကူးလိုလျှင် မြစ်ညာက တင်၍ကူးမှ လိုရာသို့ ရောက်သကဲ့သို့
မိမိအလိုရှိရာသို့ရောက်အောင် အထက်က တင်ကူး၍ ပြောခြင်းသည် ( ရေကူးညာတင် ပြောနည်း ) မည်၏။
အူထုံးရောဂါသည်ကို ကုရာ၌ ဇီ၀က-ပြောသောစကားကို သာဓကထုတ်အပ်၏။


၂။ ကောက်ပင်ရိတ်လှီး ပြောနည်း
စပါးရိတ်လျှင် ကောက်ပင်ကို လက်တဆုပ်ဖြင့် ဆုပ်သိမ်းကာ တံဇဉ်ဖြင့်အရင်းမှ ဖြတ်၍ ရိတ်ယူသကဲ့သို့ တဘက်လူ၏ စကားကို သိမ်းကျုံးဖမ်းယူပြီးမှ အရင်းကဖြတ်၍ ပိုင်လောက်အောင် ပြောဆိုခြင်းသည် (ကောက်ပင်ရိတ်လှီး ပြောနည်း ) မည်၏။
သူဌေးသား ၂-ယောက်နှင့် ဗျိုင်းပုံဝတ္ထုကို သာဓက ထုတ်အပ်၏။


၃။ ရေစီးဖောင်ဆန် ပြောနည်း
ဖောင်ကြီးသည် အညာသို့ ဆန်သောကာလ လိုရာဆန္ဒရှိသမျှကို တင်ယူ၍ ဖြည်းညင်းသာယာစွာ ဆန်လျှင် လိုရာအရပ်သို့ ရောက်နိုင်သကဲ့သို့
စကားအရာတွင်လည်း ဥပမာ-ဥပမေယျတို့ဖြင့် ဖြည်းညင်းသာယာစွာ လိုရာရောက်အောင် ပြောဆိုခြင်းသည် (ရေစီးဖေညင်ဆန် ပြောနည်း ) မည်၏။
ဟံသာ၀တီဘုရင် ရာဇာဓိရာဇ်က ( အဆွေတော် ) ဟု ရေးသားသည်ကို ဒွာရ၀တီမင်းက မကျေနပ်၍ ဟံသာ၀တီ သားတို့က ပြေလည်အောင် ဖြေရှင်းပုံကို သာဓက ထုတ်အပ်၏။


၄။ အိုးတန် ဆန်ခတ် ပြောနည်း
အိုးနှင့်ဆန်သည် တန်အောင်ချက်လျှင် နူးနပ်စွာ သုံးဆောင်ရသကဲ့သို့
စကားအရာတွင်လည်း မယုတ်မလွန်နှင့် လိုရင်းရောက်အောင် ပြောဆိုခြင်းသည် ( အိုးတန် ဆန်ခတ် ပြောနည်း) မည်၏။
သားရွှေအိုးထမ်းလာသည်ကို မြင်လိုပါသည်-ဟု ပြောဆိုသော သုဝဏ္ဏသာမ၏ မိဘ ၂-ပါး ပြောဆိုပုံကို သာဓက ထုတ်အပ်၏။


၅။ ဆီပွတ် ကျည်ပွေ့ ပြောနည်း
ဆီကို ရအောင် ပွတ်သည့်အခါတွင် အထပ်ထပ်အခါခါ ပွတ်ရသကဲ့သို့
အလိုရှိသောစကားကို အထပ်ထပ် ပြောဆိုခြင်းသည် ( ဆီပွတ်ကျည်ပွေ့ ပြောနည်း ) မည်၏။
ဘုရားပိန္နဲတိုင်ကိစ္စ ဆွေးနွေးရာ၌ မကျည်းနှစ်လဲ ကောင်း၊ ကျွန်းလဲ ကောင်း။
ရှားနှစ်လဲ ကောင်း၊ ကျွန်းလဲ ကောင်း-ဟု ပြောဆိုပုံကို သာဓက ထုတ်အပ်၏။


၆။ ဆင်ဝှေ့ ရန်ရှောင် ပြောနည်း
ဆင်ဝှေ့မည်ဟု လိုက်လျှင် လွတ်ရာလွတ်ကြောင်း တိမ်းရှောင်က ချမ်းသာသကဲ့သို့
စကားအရာတွင်လည်း မိမိအဖို့ ဘေးရောက်မည့် စကားကို ရှောင်လွှဲ၍ ပြောဆိုခြင်းသည် ( ဆင်ဝှေ့ရန်ရှေင် ပြောနည်း ) မည်၏။
ရက်မအောက် မြေကြီးအထိ ရွှေချထားသော အိမ်ရှေ့မင်း၏ ကျောင်းမှ ရွှေများကို မြို့ဝန်က အဖျက်ခိုင်းရာ အိမ်ရှေ့မင်း စိတ်ဆိုးသည်ကို ပြေလည်အောင် လျှောက်ထားသော မြို့ဝန်၏စကားကို သာဓက ထုတ်အပ်၏။


၇။ တောင်သူ ယာခုတ် ပြောနည်း
တောင်သူတို့သည် ယာခုတ်လျှင် ခြုံငယ် သစ်ပင်ငယ်တို့ကို ဦးစွာ ရှင်းလင်းခုတ်ထွင်ပြီးမှ သစ်ပင်ကြီးငယ်များကို လှဲသကဲ့သို့
စကားအရာတွင်လည်း ဦးစွာ စကားငယ်ကိုပြော၍ နောက်မှ စကားကြီးများကို ပြောခြင်းဖြင့် အနိုင်ယူခြင်းသည် (တောင်သူ ယာခုတ် ပြောနည်း ) မည်၏။
အမတ်ကြီးလေးဦးနှင့် မဟောသဓာသုခမိန်တို့ ဥစ္စာနှင့်ပညာ ဘယ်ဟာက-မြတ်သည် ဟူသော အငြင်းပွားပုံကို သာဓက ထုတ်အပ်၏။


၈။ ကြက်ဆုတ် ခွပ်ပစ် ပြောနည်း
ကြက်တို့၏သဘောသည် ခွပ်မည်ပြုသောအခါ နောက်သို့ဆုတ်ဟန်ပြု၍ တကယ်ခွပ်သောအခါမှသာ စီး၍ခွပ်သကဲ့သို့
စကားအရာတွင်လည်း သူ့အလိုကို လိုက်တန်သ၍ လိုက်ပြီးလျှင် စီးသာသောအခါမှ စီးလျက် ပြောသောစကားမျိုးသည် ( ကြက်ဆုတ် ခွပ်ပစ် ပြောနည်း ) မည်၏။
ကဝိသေတ္တု မဥ္ဇူသာကျမ်း၌ ဖော်ပြပါရှိသော တရုတ်ငရွှေကြည်၏ မီးလောင်ကိစ္စအတွက် တရုတ်သံများနှင့် အမတ်ကြီးဦးပေါဦးတို့ အပြန်အလှန် ပြောဆိုပုံကို သာဓက ထုတ်အပ်၏။


၉။ ရေစစ်ပမာ စကားပြောနည်း
ဓမ္မကရိုဏ်းခေါ်သော ရေစစ်ကို ရေတွင်နှစ်၍ ရေပြည့်လျှင် အပေါက်ကို လက်ဖြင့် ပိတ်ယူပါက ရေမထွက်နိုင်သကဲ့သို့
တဘက်လူ၏ စကားကို ပိတ်မိအောင် ပြောဆိုခြင်းသည် ( ရေစစ်ပမာ စကားပြောနည်း ) မည်၏။
သူငယ်လေးယောက်နှင့် သူအိုကြီးတို့ ယုံတမ်းစကား ပြောကြားပုံကို သာဓက ထုတ်အပ်၏။


၁၀။ ခက်တင် မောင်းနင်း ပြောနည်း
သူ့စကားကို ဟုတ်၏လည်း မဆို၊ မဟုတ်ဟုလည်း မဆိုဘဲ မတင်တကျ ပြောဆိုခြင်းသည် ( ခက်တင် မောင်းနင်း ပြောနည်း ) မည်၏။
ဤသူ ငါ့တူ-မဟုတ်ဟု မည်သူပြောသနည်း-ဟု တောင်ဖီလာဆရာတော် ပြောကြားပုံကို သာဓက ထုတ်အပ်၏။
မှတ်ချက်။ စကားကြီး ၁၀-မျိုးအကြောင်း ပြဆိုသော ပုံသက်သေ သာဓကဝတ္ထုများကို မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၃)တွင် အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြပါရှိသည်။ ထိုကျမ်း၌ လေ့လာကြည့်ရှုကြပါကုန်။
( အောင်ပွဲရ ကဗျာ )


၁။ ရေကူးညာတင်၊ ပြောရိုးတွင်၊ ဉာဏ်ယှဉ်ပါက အောင်ပွဲရ။
၂။ ကောက်ပင်ရိတ်လှီး၊ ပြောဆိုနည်း၊ ဉာဏ်မှီးပါက အောင်ပွဲရ။
၃။ ရေစီးဖောင်ဆန်၊ ပြောဆိုဟန်၊ ဝေဖန်နိုင်းဆ အောင်ပွဲရ။
၄။ အိုးတန်ဆန်ခတ်၊ ပမာဟပ်၊ ပြောတတ်ပါက အောင်ပွဲရ။
၅။ ဆီပွတ်ကျည်ပွေ့၊ ပြောဆိုလေ့၊ လက်တွေ့မှန်လှ အောင်ပွဲရ။
၆။ ဆင်ဝှေ့ရန်ရှောင်၊ ပမာဆောင်၊ လူ့ဘောင်လောက အောင်ပွဲရ။
၇။ တောင်သူယာခုတ်၊ ညွှန်းဖော်ထုတ်၊ မယုတ်မှန်လှ အောင်ပွဲရ။
၈။ ကြက်ဆုတ်ခွပ်ပစ်၊ ထုံးစနစ်၊ စင်စစ်မှန်လှ အောင်ပွဲရ။
၉။ ရေစစ်သောလား၊ ပမာထား၊ စကားဆိုက အောင်ပွဲရ။
၁၀။ ခက်တင်မောင်းနင်း၊ ပြောဆိုခြင်း၊ မယွင်းမှန်လှ အောင်ပွဲရ။

Monday, September 7, 2009

''အတွေး''

Image Hosting by imagefra.me
လောကကြီးကို အတွေးတွေက စိုးမိုးနေပါတယ်တဲ့။ အယူအဆ အတွေးအခေါ်တွေမှာ သူတို့ အသက်နဲ့ သူတို့ ရှိကြပါတယ်။အတွေးအခေါ် အယူအဆတစ်ခုဟာ လူတစ်ယောက်က ပြောလိုက်လို့ ဖြစ်၊ ရေးလိုက်လို့ ဖြစ်စေ တခြားလူတစ်ယောက်က ဖတ်လို်က်ရလို့ ကြားလိုက်ရလို့ သူ့စိတ်ထဲမှာ အမြစ်တွယ်မယ်၊ ပွားမယ်။ နေပုံထိုင်ပုံ၊ လုပ်ပုံကိုင်ပုံ၊ ပြောပုံဆိုပုံကို လွှမ်းမိုးမယ်။ ဒါကြောင့် အယူအဆတွေကို ပေါ့ပေါ့တန်တန် မထားသင့်ဘူးလို့ ဆရာတော် ဦးဇောတိကက ဆုံးမခဲ့တာလေးပါ။ တိုတိုနဲ့လိုရင်း ရေးထားတဲ့ ဒီစာပိုဒ်တွေရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို တစ်ခါဖတ်ရုံနဲ့ သဘောပေါက်ချင်မှ ပေါက်ပါလိမ့်မယ်။ စဉ်းစားတာ ဝါသနာပါတဲ့သူအဖို့တော့ မြှုပ်ထားတာကိုဖော်ရတာ အရသာတွေ့လိမ့်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ ကိုယ့်ဘဝ အတွေ့အကြုံနဲ့ တိုက်ဆိုင်လာတဲ့ အခါကျမှ အဓိပ္ပါယ်ပြည့်ပြည့်စုံစုံ နားလည်သဘောပေါက်တက်လာကြပါတယ်။ လူမှာ တန်ဖိုးအရှိဆုံးက စိတ်ရဲ့ Quanlity ပါပဲတဲ့။ ဆရာတော် ဦးဇောတိက ဟောတဲ့တရားထဲက ဆုံးမစကားလေးပါ။ ဆုံးမစာလေးတွေကို စုဆောင်းပြီး ရေထားရင်း..



1. လကွယ်မရှိရင် လသာတဲ့ညဟာ ပိုပြီး ပျော်စရာကောင်းမှာ မဟုတ်ပါဘူး။

2. သူတစ်ပါးရဲ့ အလိုဆန္ဒကို ဖြည့်ဆည်းပေးလိုက်ရတာ ကိုယ့်ရှုံးသွားတာ မဟုတ်ဘူး။ ကိုယ့်ရဲ့သဘောထားကြီးမှု ကိုယ့်ရဲ့မြင့်မြတ်မှုကို ပိုပြီးတော့ အကောင်အထည် ဖော်လိုက်ရတာ၊ ကိုယ်ရဲ့မေတ္တာ ကရုဏာ ကိုယ်ရဲ့စေတနာကို အကောင်အထည် ဖော်လိုက်ရတာ၊ သိပ်ကျေနပ်စရာကောင်းတယ်။ ဒါကြောင့် သူတပါးကိုလိုက်လျောရတာဟာ ရှုံးတာမဟုတ်ပါဘူးနော်၊ အမှန်တော့ မြတ်တာပါ။

3. ကိုယ့်အကြောင်းကိုယ် ဘာတွေ တွေးနေသလဲ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုကိုယ် ချစ်စရာမကောင်းဘူးလို့ တွေးနေသလား။ အဲသလို တွေးနေရင် ကိုယ့်အကြောင့် ကောင်းတာလေးတွေကို ရှာတွေး လိုက်ပါအုံး။

4. သတိကြီးတဲ့သူ သမာဓိကြီးတဲ့သူ ဉာဏ်ပညာကြီးတဲ့သူရဲ့စိတ်မှာ Power ရှိတယ်။

5. အခက်အခဲရှိတာက ပြဿနာ မဟုတ်ဘူး၊ ဘာလုပ်ရမှန်း မသိတာကမှ ပြဿနာအစစ်ဖြစ်တယ်။

6. ကိုယ်တန်ဖိုးထားတဲ့အရာက ကိုယ့်ဘဝကို စုစည်းပေးတယ်၊ ကိုယ့်အင်အားကို စုစည်းပေးတယ်။

7. ကိုယ့်မှာရှိနေတဲ့ အကောင်းဆုံးစိတ်ထားတွေ အကောင်းဆုံးအသိဉာဏ်တွေ ထွက်လာဖို့ဆိုရင် ကိုယ့်စိတ်ကိုကိုယ် သိပြီးနေတဲ့ အလေ့အကျင့်ဟာ အခြေံ အဓိက လုပ်ရမယ့်အလုပ် ဖြစ်တယ်။

8. ကိုယ်က တန်ဖိုးထားတက်တဲ့သူဖြစ်မှ တန်ဖိုးထားတက်နိုင်တဲ့စိတ်ထားရှိမှ ကိုယ်တန်ဖိုးထားတဲ့ အရာက ကိုယ့်ကို အားရှိစေမယ်။

9. ဖြစ်အောင်လုပ်မယ် ဆိုတဲ့သူအတွက် ဖြစ်နိုင်တဲ့ နည်းလမ်းကောင်းတွေ တစ်မျိုးပြီးတစ်မျိုး တွေ့မှာ သေချာတယ်။

10. ကိုယ့်ရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်က ကိုယ့်ကို ဖန်တီးတာပဲ။

11. အားငယ်တက်တဲ့သူဟာ ရိုးသားပွင့်လင်းတဲ့ ဆက်ဆံရေး creative ဖြစ်တဲ့ဆက်ဆံရေးကို မရနိုင်ဘူး။

12. ကိုယ့်ရဲ့ဘဝအဆင့်အတန်းကို တကယ်မြင့်မားအောင် လုပ်ချင်တယ်ဆိုရင် “သတိ”နဲ့နေတဲ့ အလေ့အကျင့်ကို လုပ်နေမှ၊ ကိုယ့်စိတ်ကို သိနေမှ။

13. မဖြစ်နိုင်ကြောင်းကို အကြောင်းပြချက် များများပြတက်တဲ့သူအတွက် အကြောင်းပြစရာတွေ ပိုပိုပြီး ရလာမှာသေချာတယ်။

14. အနာဂတ်အတွက် မျှော်လင့်ချက်မရှိရင် ပစ္စုပ္ပန်မှာ အင်အားမရှိဘူး။
15. မေတ္တာကရုဏာမရှိရင် ပညာတက်ရုံလောက်နဲ့ အများအကျိုးကို ဘာလုပ်နိုင်မှာလဲ။

16. သဘောထားမှန်အောင်ထားနိုင်တာဟာ လွတ်လပ်မှုတစ်မျိုး။
17. တည်ငြိမ်အေးဆေးတဲ့သူ၊ အသိအမြင် ရှင်းတဲ့သူ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ယုံကြည်တဲ့သူဟာ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ အမြင်ရှိတယ်။

18. ကိုယ့်အလုပ်နဲ့ ပက်သက်ပြီး သူတစ်ပါးရဲ့ ထင်မြင်ချက်ကိုလေးလေးစားစား နားထောင်နိုင်ဖို့ဆိုတာ မာန်မာန နှိမ့်ချနိုင်မှဖြစ်တယ်။ မာနကြီးတဲ့သူဟာ ဘယ်သူဘာထင်ထင်လို့ သဘောထားတက်တယ်။

19. မှတ်ဉာဏ်ကောင်းရုံနဲ့ ပညာတက် မဖြစ်ဘူး။ ဆက်စပ်ပြီး တွေးခေါ်စဉ်းစားတက်မှ ပညာတက်ဖြစ်မယ်။

20. စစ်မှန်တဲ့ အောင်မြင်မှု အလိုလိုဖြစ်မလာဘူး။ သေသေချာချာ စီစဉ်ပြီး၊ကြိုတင်ပြင်ဆင်ပြီး လုပ်သင့်တာတွေကို ရေရှည်လုပ်လာမှ စစ်မှန်တဲ့အောင်မြင်မှုဆိုတာ ဖြစ်လာတယ်။ ကံကောင်းလို့ အောင်မြင်တယ်ဆိုတာ မရှိသလောက် ရှားပါးတယ်။ ပစ္စုပ္ပန်မှာ လုပ်သင့်တာတွေကို ဉာဏ်ပါပါ ဝီရိယကောင်းကောင်း ဇွဲကောင်းကောင်းနဲက ရေရှည်မလုပ်ပဲ အတိတ်ကံတစ်ခုထဲနဲ့တကယ်ထူးခြားတဲ့အောင်မြင်မှုမျိုးကို မရနိုင်ပါဘူး။
21. ဘယ်လောက်ပဲ ပညာတက်တဲ့သူပဲဖြစ်ဖြစ် သူ့တစ်ယောက်တည်းရဲ့အမြင်ဟာ ဘယ်တော့မှ မပြည့်စုံနိုင်ဘူး။

22. အမှားနှစ်ခုဟာ အမှန်တစ်ခု ဖြစ်မလာနိုင်ဘူး။သူက မှားနေလိုက ကိုယ့်မှာ မှားပိုင်ခွင့်ရှိတယ်လို့ သဘောထားလို့ မရဘူး။

23. အထင်ကြီး ခံချင်လွန်းတဲ့သူဟာ မကြာခင်မှာ အထင်သေးခံရတက်တယ်။

24. တစ်နာရီ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဒေါသဖြစ်ရတာဟာ ဆယ်နာရီ အလုပ်ပင်ပင်ပန်းပန်း လုပ်ရတာထက်ပိုပြီး ပင်ပန်းပါတယ်။

25. ကောင်းတဲ့အသိုင်းဝိုင်းမှာ နေချင်ရင်ကောင်းတဲ့အသိုင်းအဝိုင်းဖြစ်လာအောင် ကိုယ့်ဖက်က တက်နိုင်သလောက် ကြိုးစားဖို့လိုတယ်။

26. ကိုယ့်မှာ အေးချမ်းမှုမရှိရင် သူများကို အေးချမ်းမှု မပေးနိုင်ဘူး။

27. အခက်အခဲဟာ ကိုယ့်အရည်အချင်းကို စိမ်ခေါ်တဲ့အရာ ဖြစ်ပါတယ်။

28. လက်တွေခြေတွေကို မသုံးပဲထားရင် ကြွက်သားတွေ အာရုံကြောတွေ သိမ်သွားမယ်။ လူ့အရည်အချင်းတွေကိုလည်း မသုံးပဲထားရင် သိမ်သွားမယ်။ သုံးနေမှ သန်မာနေမယ်၊ ကြီးထွားနေမယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ့်အရည်အချင်းတွေကို သုံးနိုင်ဖို့ လိုအပ်တဲ့အခြေအနေကို ရှာ၇မယ်။ ရှာလို့မရရင် ဖန်တီးရယ်။

29. ဇိမ်ခံပစ္စည်းတွေ သုံးရဖို့ထက် အများက လေးလေးစားစား ဆက်ဆံတာကို ခံရဖို့က ပိုပြီး အရေးကြီးတဲ့ကိစ္စ ဖြစ်တယ်။ ပိုပြီး ဦးစားပေးသင့်တယ်။

30. ကိုယ်တန်ဖိုးထားတာနိမ့်နေရင် နိမ့်တဲ့ဘဝမျိုးကိုပဲ ပုံဖော်မိမယ်။

31. ကိုယ့်ရဲ့အသိဉာဏ်နဲ့စိတ်ဓာတ် အဆင့်အတန်းပေါ် မူတည်ပြီးတော့ ကိုယ်နဲ့ထိုက်တန်သလောက်ပဲ နားလည်နိုင်မယ်။ အသိဉာဏ်နဲ့စိတ်ဓာတ် အဆင့်အတန်း မြင့်မားရင် မြင့်မားသလောက် ပိုပြီးနက်နဲ့သိမ်မွေ့တာကို နားလည်မယ်။

32. ကိုယ်က အသိဉာဏ်နဲ့စိတ်ဓာတ်အဆင့်အတန်း မြင့်မားလေ ကိုယ့်လောကဟာ ကြီးမားလေ မြင့်မြတ်လေ အနှစ်သာရ ရှိလေပဲ။

33. တကယ်တော့ လူတစ်ဦးစီဟာ ကိုယ့်စိတ်နဲ့ ကိုယ့်အသိဉာဏ်နဲ့ ကိုယ်မြင်ရ သိရ ခံစားရတဲ့ ကိုယ့်လောကထဲမှာ ကိုယ်နေကြတာပါ။ စိတ်ဓာတ်ချင် အသိဉာဏ်ချင်း မတူရင် လောကချင်းလည်း မတူနိုင်ပါဘူး။

34. တစ်ခုခုကို အဆင့်မြင့်မြင့်သိချင်ရင် ကိုိယ်ကိုယ်တိုင်က ကိုယ့်ရဲ့ သတိအဆင့်ကို မြှင့်ရမယ်၊ သမာဓိအဆင့်ကို မြှင့်ရမယ်၊ အသိဉာဏ် အဆင့်ကို မြှင့်ရမယ်။

35. လွတ်လပ်မှုဆိုတာ သူ့အလိုလို ရောက်လာတာ မဟုတ်ဘူး။ ကိုယ်က ရအောင် လုပ်ယူရတာ။

36. ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်နဲ့ကိုယ် ကိုယ့်ဘဝကို အကောင်းဆုံးနေသွားနိုင်တဲ့လူဟာ လောကကြီးကိုလည်း အများဆုံး အကျိုးပြုနိုင်တဲ့သူဖြစ်တယ်။

37. ငါဟာ အများကို အကျိုးပြုနေတဲ့သူလား၊ အများကို အသုံးချပြီးတော့ ကိုယ်ကျိုးကို ရှာနေတဲ့သူလား။

38.တကယ်လူကြီးဖြစ်ချင်တယ် ဆိုရင်တော့ ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ စဉ်းစားဝေဖန်သုံးသပ်ပြီး ကိုယ့်တာဝန်ကို ကိုယ့်ဟာကိုယ် လွတ်လွတ်လပ်လပ် ရွှေးချယ်ပြီးတော့ ယူမှဖြစ်တယ်။

39. ကိုယ်ဉာဏ်နဲ့ကိုယ် သိပြီးတော့၊ ကိုယ် မှန်တယ်ထင်တာကို ကိုယ့်ဟာကိုယ် လွတ်လွတ်လပ်လပ် ရွေးချယ်ပြီးတော့၊ တာဝန်လည်း ယူပြီးတော့ လုပ်နိုင်တဲ့အချိန်ကျမှပဲ တကယ်လူပီသတဲ့လူ ဖြစ်လာပြီလို့ ပြောလို့ရတယ်။

40. လူတစ်ယောက်ကို ကောင်းစေချင်ရင် အဲဒီလူကို တန်ဖိုးထားဆက်ဆံပါ။ အသိမှတ်ပြုမှုတွေ လေးစားမှုရှိမှုတွေဟာ အကောင်းဆုံးဖြစ်တယ််။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို လေးစားမှု ယုံကြည်မှု တန်ဖိုးထားမှုရှိရမယ် ၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း အဲလိုမြင်လာမယ်၊ ဟန်လုပ်ကိုယ်ဖို့ဆက်ဆံရတာ ပင်ပန်းပါတယ်၊ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးဖြစ်တယ်၊ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း အကောင်းဆုံးပြောဆိုဆက်ဆံပါ ကိုယ်မှာ ရှိတဲ့ အကောင်းအဆိုးကို လက်ခံပါ ၊ အကောင်းကိုလည်း လက်ခံပါ ၊ အဆိုးကိုလည်း လက်ခံပါ၊

41. ငါဘယ်လိုလူဖြစ်လာမလဲဆိုတာ ငါနေ့စဉ် အချိန်တိုင်း အချိန်တိုင်းမှာ ဘာတွေဆုံဖြတ်နေသလဲဆိုတာပေါ်မှာ မူတည်တယ်။

42. အသိဉာဏ်အဆင့်အတန်း မြင်မားလေလေ လေးစားမှု အသိအမှတ်ပြုမှုကို တန်ဖိုးထားလေလေပါပဲ။

43. ကိုယ်တက်နိုင်သမျှ အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် လုပ်ပြီးပြီဆိုရင် ဘာလိုသေးသလဲ။

44. မိုးကို မျှော်ကြည့်ပါ။ ဒါပေမဲ့ ခြေထောက်နဲ့ မြေကြီးနဲ့ မလွတ်ပါစေနဲ့။ ----------------------------------------------------------